De Luisterkamer: Ilke Cop
Vensters, Verdi en la Condition Humaine
Ilke Cop maakt vensters. Niet de soort die je opentrekt als het te warm wordt, maar de soort waarmee ze een kijker wil betrappen op een interpretatie — beelden die iets verstoren, net genoeg om je even stil te laten staan bij wie je bent en waarom. Ze is beeldend kunstenaar, kunsthistorica, en naar eigen zeggen: een echte hippie. En als je een uur of twee met haar aan de toog zit in de Gold Listening Bar in Gent, geloof je haar onmiddellijk.
Haar selectie begint waar je het misschien niet verwacht: met Brel.
De rode draad van Ilke’s Luisterkamer is een terugkerende vraag: wat doe je met wat je niet kunt controleren — de ander, de tijd, jezelf? Ilke beantwoordt die vraag niet in woorden maar in muziek. Tien nummers die samen een soort portret vormen: van vrouwelijkheid, van kwetsbaarheid, van de eigenzinnige weigering om te kiezen tussen schoonheid en ongemak.
De urgentie van Brel
Jacques Brel – Vesoul. Een lied dat vooruit gaat, bonkt, je mee sleurt op een sneltrein richting overal en nergens. Het laat je geen seconde adem nemen. Ilke vertelt hoe ze altijd al gefascineerd is door de vraag of Brel dit eigenlijk tegen iemand anders zingt, of tegen zichzelf. "Als hij zegt 'tu n'aimes pas Brel' — is dat zelfspot? Zelfkritiek?" Ze lacht. "Of gewoon: hier ben ik, neem me of laat me."
Het is een goed begin, want het zet meteen de toon. Geen muziek om bij te ontspannen. Muziek om van te bewegen, om over na te denken.
De fragiele mens
Nina Simone – Backlash Blues. Hier vertraagt alles. Niet in tempo, maar in gewicht.
Ilke is iemand die altijd bezig is — met haar kunst, met de mensen om haar heen, met de wereld — maar tegelijk actief op zoek gaat naar momenten van niets doen. "De levenslange zoektocht naar wat de moeite waard is om je tijd aan te schenken," zegt ze. Nina Simone is voor haar de belichaming van precies dat: een vrouw die alles gaf aan wat ze vond dat de moeite waard was, en de rest met een blik kon afserveren. De schoonheid van de fragiele mens is niet dat hij breekt, maar dat hij weet wanneer hij kan buigen.
Een nieuwe stem
Emma Hessels – Aretha. Een van de mooiere dingen die De Luisterkamer doet, is dit: een 19e-eeuwse Verdi-aria en een Belgische debuut-EP van 2025 naast elkaar zetten, en dat voelt volkomen logisch. Emma Hessels is pas 21. Haar EP Constant Distance — verschenen op Unday Records — gaat over aanwezigheid in afwezigheid, over verlangen, over de ruimte tussen mensen. "Aretha" is het soort song dat stilte laat voor de luisteraar. Ilke kent haar; de keuze voelt persoonlijk.
Een liefdeslied dat geen lofzang is
Verdi – Rigoletto: La donna è mobile. "Een liefdeslied dat eigenlijk helemaal geen lofzang is," zegt Ilke droog. En ze heeft gelijk. De tekst — la donna è mobile, de vrouw is wispelturig — is de cynische mantra van een hertog die zijn eigen charme als wapentuig gebruikt. Verdi wist dat. Het publiek in 1851 wist het. Ilke weet het ook. Dat ze dit stuk kiest als een van haar favorieten is geen naïviteit maar precisie: een beeld is pas interessant als het iets verstoort.
De keuze van de avond
Nick Cave – Into Your Arms. Dit is mijn keuze. Het is altijd goed om Nick Cave te horen, en ik zal die stelling niet verdedigen want ze verdedigt zichzelf. Maar de reden dat ik dit nummer kies, heeft alles te maken met wat Ilke er vervolgens over zegt: "In die song hoor ik zoveel aanvaarding. Voor wie de ander is. Zonder dat hij dat expliciet maakt." Ze heeft hem al een aantal keer live gezien. Elke keer een andere belevenis. Elke keer sterk.
The Martinez
45 ml Old Tom gin (of London Dry gin voor een drogere versie)
45 ml rode (zoete) vermout
1 barlepel (5 ml) Luxardo maraschino likeur
2 dashes Angostura bitters
Appelsienschil als garnering
Stir alle ingrediënten met ijs gedurende 30 seconden. Strain in een gekoelde coupette of Nick & Nora glas. Express de oliën van een citroenschil boven de drink en leg de schil in het glas of op de rand.
The Martinez, of hoe oud materiaal nieuw kan zijn
De Martinez is de 19e-eeuwse voorloper van de Martini — de missing link tussen de zoetere cocktailtraditie van vroeger en de drogere, modernere aanpak die we vandaag kennen. De exacte oorsprong is omstreden, zoals het een goede cocktail betaamt: sommigen schrijven hem toe aan barkeeper Jerry Thomas, die hem vermeldde in zijn legendarische Bar-Tender's Guide van 1887; anderen houden vast aan de legende van Julio Richelieu in het stadje Martinez, Californië.
Wat zeker is: Old Tom gin, rode vermout, een schepje maraschino-likeur en Angostura bitters. Geroerd, niet geschud. Geserveerd in een gekoelde coupe, met een expressie van appelsienschil die de aromatische oliën over het oppervlak verspreidt.
Waarom voor Ilke? Omdat ze traditionele olieverfschilderkunst gebruikt om iets totaal eigentijds te maken. Oud materiaal in een nieuwe context, zonder dat er ook maar iets van de complexiteit verloren gaat. De Martinez doet precies hetzelfde: het smaakt naar een andere tijd, maar voelt volledig op zijn plek in 2026.
'I don't have the wish to go back'
Aldous Harding – Party. The Guardian omschreef de muziek van Aldous Harding als "een vreemd carnaval van passie en paranoia." Ilke houdt van de mix van schoonheid en het onverwachte. Van de ongemakkelijke theatraliteit.
Maar wat haar echt raakt in dit nummer is een gevoel, niet een tekst: als je kunt voelen dat je het antwoord niet hebt, dat je zoekende bent, maar dat je toch niet terug wilt — dan ben je ergens aangekomen. Ze is pas laat beginnen schilderen. Er was maturiteit voor nodig. "Door te leven leer ik mezelf steeds beter begrijpen." Het is het soort uitspraak dat klinkt als een cliché totdat je merkt dat ze het echt meent.
Haar werk zijn vensters, zei ik al. Ze wil dat een kijker met een ander gevoel weg stapt dan waarmee hij binnenkwam.
Eva en de schepping
Boudewijn De Groot – Eva. Hier wordt het interessant. Eva is een nummer over de schepping van de eerste vrouw — hoe staat de mannelijke schepper tegenover het eerste vrouwelijke wezen dat hij nooit helemaal kan bevatten of controleren? Ilke: "God maakt alles, heeft controle over alles — en dan maakt hij Eva en alles gaat naar de jennolle." Ze lacht. "Het lied toont de reactie van God op iets dat hij niet kon controleren."
We praten een tijdje over la condition humaine. Over hoe de strijd niet gaat over 'nu is het aan ons vrouwen', maar over 'nu is het aan ons allemaal'. Ilke gelooft diep in de menselijkheid van iedereen.
En ook: "Ik ben écht een hippie. Elke mens is een kunstenaar." Ze bedoelt het niet als compliment maar als feit.
Groot, en al zes keer live gezien
Kate Tempest – Brown Eyed Man. Mijn tweede keuze. Kae Tempest is een van de grote stemmen van dit moment, en dit nummer is voor Ilke een van de krachtigste verwoordingen van iets wat ze graag benader maar lastig te vatten vindt: de overweldigende, alledaagse angst om in een wereld te leven die jou als de vijand ziet. "I'm a child of the give me more society." Ze heeft Tempest al minstens zes keer live gezien. Een pure en heftige belevenis, elke keer opnieuw.
De goede heks
Kate Bush – Sat In Your Lap. Als kind zagen Ilke en haar zus Kate Bush als de goede heks. Ze vroegen aan hun papa: "Mag de goede heks op?" Ik zou dat als vader ook direct begrijpen. Er zijn ergere dingen om je kinderen bij op te voeden dan de eigenzinnige, onnavolgbare genius van Kate Bush.
De eerste echte muzikale liefde
Alanis Morissette – The Couch. "Waarom wordt er in de serieuze muziekwereld een beetje neergekeken op Alanis?" vraagt Ilke. Een terechte vraag. Zij en haar zus hebben Supposed Former Infatuation Junkie grijsgedraaid. Het was haar eerste echte muzikale liefde. The Couch gaat ook over de spanning tussen generaties — hoe iedereen slachtoffer is van zijn eigen succes, hoe we dat toch blijven nastreven. "Heel herkenbaar," zegt ze. "Veel meer dan we willen toegeven."
De perfecte afsluiter
Joanna Newsom – In California. Poëzie op muziek dat niet in een hokje past. Het gaat over verlies. Over afscheid nemen van iets dat misschien al weg is voor je er klaar voor bent. Joanna Newsom vraagt aandacht — die rare stem, de harp, de lange zinnen — maar wie de tijd neemt, wordt beloond met iets dat je niet snel vergeet.
Zoals de hele avond met Ilke, eigenlijk. Luister hier naar het hele gesprek en de muziek:
