New music 06.01.26
Florian Pellissier Quintet, Valentim Frateschi, Kelan Phil Cohran And Legacy & JJJJJerome Ellis
Het Fender Rhodes heeft een geschiedenis van transformaties. Van Miles Davis' elektrische revolutie tot Herbie Hancock's funkavonturen – de pianiste bleef altijd een brug tussen werelden. Deze week vier albums waar dat instrument (en de geest die het vertegenwoordigt) een centrale rol speelt: van de Franse jazzer Florian Pellissier die na vijf albums hard bop voor het eerst mediterrane rust opzoekt, tot de 21-jarige Braziliaan Valentim Frateschi die MPB met indie-invloeden mixt, de herontdekking van Kelan Phil Cohran's planetarium-compositie voor Chicago, en JJJJJerome Ellis' radicale verkenning van stotteren als muzikaal instrument.
Elektrische piano's, ruimtelijke texturen en spirituele jazz – albums die tijd nemen en de luisteraar uitnodigen stil te staan.
Valentim Frateschi - ESTREITO
LABEL: Seloki Records GENRE: MPB / Jazz / Indie
Op 21-jarige leeftijd debuteren met een album vol verwijzingen naar João Donato, Jards Macalé én Arthur Verocai, terwijl je tegelijk indie-invloeden als Crumb en BADBADNOTGOOD laat doorschemeren – dat vraagt lef. Valentim Frateschi, bassist en producer van de band Os Fonsecas, schreef de negen tracks van "ESTREITO" tussen 2019 en 2022. De titel verwijst naar een zeestraat, een plek tussen twee plaatsen, en die metafoor doortrekt het hele album: muziek in transitie, tussen genres, tussen jeugd en volwassenheid.
De São Paulo-geborene mixt bossa nova-ritmes met jazzy gitaarlijnen en bebop-drums. "Estreito" opent met tongbrekende vocalen over een vloeiende hornsectie, terwijl "Lokotario" dansvloer-energie combineert met verfijnde arrangementen. Maar Frateschi kan ook vertragen: "Mau Contato" haalt het tempo naar beneden met gefluisterde mannelijke en vrouwelijke stemmen (gedeeld met Sophia Chablau) en minimale instrumentatie die doet denken aan lo-fi jazz gefilterd door indie-pop sensibiliteit.
Seloki Records heeft de afgelopen jaren naam gemaakt met een eclectisch roster dat grenzen tussen Braziliaanse muziek en internationale invloeden verkent. "ESTREITO" past perfect in die visie: het eerbiedigt de geschiedenis van MPB zonder er gevangen in te blijven. Gastoptredens van jeugdvrienden Nina Maia (op "Falando Nisso", een thuisopname tijdens de pandemie) en Sophia Chablau versterken het intimate karakter.
Wat dit debuut onderscheidt is de balans tussen respect voor traditie en honger naar experiment. Frateschi noemt invloeden als Vovô Bebê, Maurício Pereira en Ana Frango Elétrico – moderne Braziliaanse artiesten die ook op zoek zijn naar nieuwe vormen. "ESTREITO" voelt daarom niet als nostalgie maar als een jong iemand die zijn plek zoekt tussen de geluiden van vandaag en die van gisteren. Psychedelische texturen, tropicália-echo's en dat eeuwige Braziliaanse vermogen om melancholie en vreugde in één akkoord te vatten.
Waar te koop: via Seloki Records op Bandcamp
Als Valentim Frateschi je aanspreekt, verken dan ook: Ana Frango Elétrico, Little Joy van Little Joy, Nina Maia op Seloki Records
Florian Pellissier Quintet - Pacifiques Biches
LABEL: Hot Casa Records GENRE: Jazz
Vijfentwintig jaar hetzelfde quintet. Dezelfde vijf muzikanten – Yoann Loustalot op bugle, Christophe Panzani op saxofoon, Yoni Zelnik op contrabas, David Georgelet op drums en Florian Pellissier zelf op toetsen – die begonnen met strak hard bop en intussen de hele wereld hebben afgereisd. Van Afrika naar Zuid-Amerika, van de Kaap tot Rio. Hun vorige album eindigde al in de ruimte, elektrisch geladen. "Pacifiques Biches" markeert nu een ommekeer: de groep landt in Californië, aan de Pacifische kust, en zoekt voor het eerst rust.
De Fender Rhodes en elektrische lagen kleuren dit album anders dan al het voorgaande werk. Waar eerdere platen leunden op geschreven partituren en collectieve energie, laat het quintet hier vaak de bladmuziek los. Granulaire improvisaties, meditatieve texturen, synths die zich mengen met de organische instrumenten. "Carnaval de Barranquilla" herinnert nog aan hun Zuid-Amerikaanse uitstapjes – zevenminuten van ritmische vervoering – maar tracks als de titelsong en "Wonderful World Leaders" ademen een nieuw soort sereniteit.
Hot Casa Records, het Parijse label van DJ Julien Lebrun, heeft sinds 2003 een neus voor afro-soul en tropical funk. Met Pellissier leveren ze nu een album dat de esthetiek van het label uitbreidt: jazz die niet haast heeft, die zich de tijd gunt voor contemplatie. Gastbijdrages van Archie Shepp (op "Archie et John"), Iggy Pop (een BBC Radio-fragment op "Only Fan") en de Kameroense zanger DjeuhDjoah geven het album internationale allure zonder de focus te verliezen.
Wat "Pacifiques Biches" bijzonder maakt is die verschuiving van beweging naar stilstand, van groove naar meditatie. De "Biches" – de metafoor die het quintet al jaren gebruikt – waren altijd wild, altijd onderweg. Nu staan ze stil bij de oceaan en laten de horizon het werk doen. Een album dat bewijst dat een groep na 25 jaar nog steeds kan verrassen.
Waar te koop: Pacifiques Biches op Bandcamp
Als Florian Pellissier Quintet je aanspreekt, verken dan ook: Black Classical Music van Yussef Dayes, African Skies van Kelan Phil Cohran And Legacy, Sunbörn van Sunbörn
Kelan Phil Cohran And Legacy - African Skies
LABEL: Stones Throw Records (Listening Position) GENRE: Spiritual Jazz
Kelan Phil Cohran speelde in de jaren 50 en 60 als sidewoman in Sun Ra's Arkestra en richtte samen met Pete Cosey The Artistic Heritage Ensemble op. Hij hielp in 1965 de AACM (Association for the Advancement of Creative Musicians) oprichten in Chicago, een non-profit die nog steeds innovatie en educatie in jazz ondersteunt. Maar "African Skies", oorspronkelijk gecomponeerd voor het Adler Planetarium in Chicago, bleef lange tijd een verloren meesterwerk.
Opgenomen in de jaren 90, kreeg het album pas in 2010 een piepkleine release via Captcha Records. Nu brengt Listening Position (een sublabel van Stones Throw) een volledig gerestaureerde versie uit vanaf de originele DATs. De muziek reflecteert Cohrans fascinatie voor astronomie en zijn innovatieve benadering van instrumentatie: dubbele harp, contrabas, en lagen van kosmische texturen die je meenemen naar het planetarium waar dit gespeeld werd.
"White Nile" is pure schoonheid – stel je voor dat je naar de koepel van het planetarium staart terwijl dit klinkt. De hele plaat ademt die spiritualiteit waar Alice Coltrane en Pharoah Sanders decennia later voor gevierd werden. Cohrans saxofoon zweeft over meditatieve arrangementen, zijn harp creëert ruimtelijke diepte. Dit is muziek die geduld vraagt en beloont, die je kan absorberen in je leven en die je dingen leert over stilte, over luisteren.
De reissue komt op een moment dat spirituele en kosmische jazz meer waardering krijgen dan ooit. Waar Alice Coltrane's muziek in 2010 nog moeilijk te vinden was in platenzaken, is er nu een bloeiende interesse in dit repertoire. "African Skies" verdient dezelfde hernieuwde aandacht: het is een album dat laat zien hoe innovatie en spiritualiteit samenkomen in jazz die zowel intellectueel als diep emotioneel is.
Waar te koop: African Skies op Listening Position
Als Kelan Phil Cohran je aanspreekt, verken dan ook: Journey in Satchidananda van Alice Coltrane, Promises van Floating Points & Pharoah Sanders, Lanquidity van Sun Ra
JJJJJerome Ellis - Vesper Sparrow
LABEL: Shelter Press GENRE: Experimental Jazz
De naam zegt het al: JJJJJerome Ellis stottert, vooral wanneer hij zichzelf voorstelt. Die glottale blokkades – onwillekeurige pauzes in spraak – zouden schaamte kunnen veroorzaken, maar Ellis leerde ze te zien als mogelijkheid. "A stutter can be a musical instrument," opent "Vesper Sparrow", en dat is niet alleen een statement maar de kern van Ellis' artistieke praktijk. Waar spreken ooit ongemak bracht, vond Ellis bevrijding in de vloeiende klanken van de saxofoon.
Op zijn debuut "The Clearing" (2021) verkende Ellis de complexe relaties tussen Blackness, spraakdisfluency en muziek. "Vesper Sparrow" focust scherper: op tijd. Hoe een stotter tijd kan opschorten voor zowel spreker als luisteraar, en hoe het overbruggen van die kloof nieuwe verbindingen smeedt. Het vierluik "Evensong" demonstreert dit via granulaire synthese – het splitsen van geluiden in kleine "korrels" die vallen als regendruppels, vervolgens herarrangeren in golven.
Tussen de delen van "Evensong" staan twee versies van de hymne "His Eye Is on the Sparrow", een eerbetoon aan Ellis' opvoeding in de kerk van zijn grootvader. De titelsong biedt karige piano onder Ellis' soulvolle stem: "Why should I feel discouraged?" De saxofoon fladdert erbij als vleugels van mussen. Op "Savannah Sparrow" rekt Ellis dezelfde hymne uit tot een 16 minuten durende pijporgeldrone ter nagedachtenis van zijn grootmoeder, die orgel speelde in de kerk. Zijn saxofoonsolo is overweldigend in zijn geduld.
Shelter Press, het Parijse label dat experimentele en grenzeloze muziek uitgeeft, biedt het perfecte thuis voor Ellis' werk. "Vesper Sparrow" is tegelijk gospel, New Age, en avant-garde jazz. Het deelt DNA met Laraaji's transcendente ambients en Pharoah Sanders' spirituele zoektochten, maar Ellis' focus op stotteren als creatieve ruimte – als "clearings" waar congregatie en gebed plaatsvinden – maakt dit uniek. Een album dat de wereld vertraagt, opent, en een beetje mooier maakt.
Waar te koop: Vesper Sparrow op Rough Trade
Als JJJJJerome Ellis je aanspreekt, verken dan ook: The Clearing van JJJJJerome Ellis, Promises van Floating Points & Pharoah Sanders, Vision Songs van Laraaji
Vier albums die ggen haast hebben. Florian Pellissier's mediterrane contemplatie na jaren van beweging, Frateschi's zoektocht tussen Braziliaanse traditie en internationale invloeden, de herontdekking van Cohrans meditaties, en Ellis' radicale omkering van stotteren als obstakel naar instrument. Ze delen een vertrouwen dat de luisteraar tijd zal nemen – en een overtuiging dat die tijd het waard is.
In een wereld die constant schreewt om aandacht, is muziek die geduld vraagt bijna een daad van rebellie
